Zijn zoetstoffen veilig?

Zoetstoffen banner
Zoetstoffen zijn een godsgeschenk voor mensen die gewicht willen verliezen. Deze stoffen zorgen er namelijk voor dat veel voedingsmiddelen drastisch minder calorieën bevatten dan wanneer ze vervaardigd zouden zijn met sucrose, maar toch nog de zoete smaak kunnen behouden. De laatste decennia zijn zoetstoffen dan ook meer en meer prominent aanwezig in onze voeding.

Echter bestaan er veel meer zoetstoffen dan we zouden denken en zijn niet alle zoetstoffen even veilig in gebruik. We nemen in dit artikel de meest voorkomende zoetstoffen onder de loep en bekijken welke impact ze hebben op onze gezondheid.

 

Soorten zoetstoffen

moeten we het onderscheid maken tussen de verschillende soorten zoetstoffen die er zijn. Zoetstoffen kunnen we onderverdelen in drie categorieën:

  • Suikers: Dit zijn de natuurlijke zoetstoffen zoals sucrose (suiker), fructose en glucose.
  • Polyolen: Polyolen worden ook wel eens suikervervangers genoemd. Ze komen voor in natuurlijke voedingsmiddelen zoals fruit en groenten, of worden door de mens kunstmatig geproduceerd. Polyolen bevatten meestal wel calorieën,
  • Intensieve zoetstoffen: Deze zoetstoffen worden over het algemeen kunstmatig geproduceerd en hebben als voornaamste functie voedingsmiddelen zoeter te maken, daar waar polyolen vooral dienen tot het vervangen van suiker. Intensieve zoetstoffen bevatten geen calorieën.

 

Aspartaam

Aspartaam is een van de meest voorkomende zoetstoffen die we in Europa kennen. Het komt o.a. voor in light frisdranken. Aspartaam is 180 tot 200 keer zoeter dan suiker, waardoor kleine hoeveelheden al een grote impact kunnen hebben. Aspartaam werd officieel als veilig gemarkeerd tot een ADI (Acceptable Daily Intake) van maximaal 40 mg/kg lichaamsgewicht/dag3.

Aspartaam

Acesulfaam-kalium

Ook wel Ace-K genoemd, is ongeveer 200 keer zoeter dan sucrose. Hoewel het veel voorkomt in onze dagelijkse voeding, staat de veiligheid ervan nog steeds ter discussie. Uit testen bleek dat Ace-K gewichtstoename kan teweegbrengen bij mannen, vermoedelijk omdat het een impact heeft op de ontwikkeling van asparaginezuur, dat dan weer verbonden is met aanmaak van testosteron1. Daarnaast toont dezelfde studie ook aan dat Acesulfaam-kalium de darmbacteriën op een negatieve manier beïnvloedt en op lange termijn functionele genen kan aantasten. Het is aangeraden deze zoetstof zoveel mogelijk te mijden.

Molecuulformule Acesulfaam-kalium

Acesulfaam-kalium

Cyclamaat

Het gebruik van cyclamaat is in de VS verboden, nadat in 1969 al werd aangetoond dat het gebruik ervan blaaskanker kan veroorzaken6. Echter werden deze studies door Europa als “te zwak” aangeduid, waardoor cyclamaat nog steeds gebruikt mag worden in Europa. Ook al is het gebruik ervan dus toegestaan, het is aangeraden cyclamaat te vermijden.

Molecuulformule Cyclamaat

Cyclamaat

Sucralose

Sucralose is ongeveer 600 keer zoeter dan sucrose, en is ook de meest voorkomende kunstmatige zoetstof. Dat komt omdat sucralose in tegenstelling tot andere zoetstoffen, wel stabiel blijft wanneer het verhit wordt. Hierdoor kan het dus ook in bijvoorbeeld gebak worden gebruikt.

Er zijn wel bepaalde bezorgdheden omtrent het gebruik van sucralose. Slechts 15% van sucralose wordt namelijk opgenomen door het lichaam, waardoor bij hoge doseringen het voor verstoring van de vertering kan zorgen5. Echter, is het gebruik van sucralose veilig verklaard door voedselveiligheid en gezondheidsorganisaties over de hele wereld5.

Molecuulformule Sucralsoe

Sucralose

    Sacharine

    Sacharine is de oudst bekende zoetstof en is 300 tot 500 keer zoeter dan sucrose. Hoewel het al sinds de 19e eeuw werd gebruikt, ontstonden rond 1970 ernstige bezorgdheden om de gezondheidsrisico’s die saccharine kan teweegbrengen. Echter werden deze studies later weerlegd en hoewel het gebruik ervan in veel landen gelimiteerd wordt, werd sacharine als veilig bestempeld7.

    Molecuulformule Sacharine

    Sacharine

    Suikervervangers

    In deze categorie vallen o.a. sorbitol, xylitol, mannitol, erythritol, en lactitol. Deze zijn over het algemeen minder zoet dan suiker, maar hebben vergelijkbare effecten in hoge doseringen en hebben geen effect op de bloedsuikerspiegel4. Suikervervangers zijn in principe gewoon koolhydraten die al dan niet kunstmatig worden aangepast, maar hierdoor geen ernstige gebreken ontwikkelen op vlak van veiligheid of gezondheid. Let wel op, omwille van de lage zoetigheid, worden in veel gevallen suikervervangers nog wel in combinatie met andere kunstmatige zoetstoffen gebruikt.

     

    Zorgen zoetstoffen voor gewichtstoename?

    Een veel voorkomende mythe is dat zoetstoffen dezelfde insulinerespons triggeren als traditionele suikers, en vervolgens alsnog gewichtstoename kunnen teweegbrengen. Verschillende studies waaronder Smeets et al., 20058, tonen aan dat dit niet het geval is. In tegenstelling tot glucose triggerden zoetstoffen niet dezelfde insulinerespons in het lichaam, noch brachten zij vergelijkbare reacties in de hersenen en pancreas teweeg als glucose.

     

    Conclusie

    Wat betreft nutritionele voordelen, hebben kunstmatige zoetstoffen zeer gunstige effecten op gewichtscontrole en regulering van bloedsuikerspiegel2. Echter hebben niet alle zoetstoffen een even gezondheidsvriendelijke werking op ons lichaam, dus is het aangewezen goed te controleren welke zoetstoffen we consumeren en in welke mate. Op basis daarvan kunnen gerichte bijsturingen gemaakt worden met het oog op een gezonde levensstijl.

     

    Referenties

     

    1. Bian, X., Chi, L., Gao, B., Tu, P., Ru, H., & Lu, K. (2017). The artificial sweetener acesulfame potassium affects the gut microbiome and body weight gain in CD-1 mice. PloS one, 12(6), e0178426. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0178426
    2. Bruyère, O., Ahmed, S. H., Atlan, C., Belegaud, J., Bortolotti, M., Canivenc-Lavier, M.-C., Charrière, S., Girardet, J.-P., Houdart, S., Kalonji, E., Nadaud, P., Rajas, F., Slama, G., & Margaritis, I. (2015). Review of the nutritional benefits and risks related to intense sweeteners. Archives of Public Health, 73(1). https://doi.org/10.1186/s13690-015-0092-x
    3. EFSA Panel on Food Additives and Nutrient Sources added to Food (ANS). (2013). Scientific Opinion on the re‐evaluation of aspartame (E 951) as a food additive [JB]. EFSA Journal, 11(12). https://doi.org/10.2903/j.efsa.2013.3496
    4. Ghosh, S., & Sudha, M. L. (2011). A review on polyols: new frontiers for health-based bakery products. International Journal of Food Sciences and Nutrition, 63(3), 372–379. https://doi.org/10.3109/09637486.2011.627846
    5. Grotz, V. L., & Munro, I. C. (2009). An overview of the safety of sucralose. Regulatory Toxicology and Pharmacology, 55(1), 1–5. https://doi.org/10.1016/j.yrtph.2009.05.011
    6. IARC Working Group on the Evaluation of Carcinogenic Risks to Humans. Overall Evaluations of Carcinogenicity: An Updating of IARC Monographs Volumes 1 to 42. Lyon (FR): International Agency for Research on Cancer; 1987. (IARC MONOGRAPHS ON THE EVALUATION OF CARCINOGENIC RISKS TO HUMANS, No. Supplement 7.) CYCLAMATES (Group 3) Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK533628/
    7. NTP (National Toxicology Program). 2016. Report on Carcinogens, Fourteenth Edition.; Research Triangle Park, NC: U.S. Department of Health and Human Services, Public Health Service. https://ntp.niehs.nih.gov/go/roc14
    8. Smeets, P. A., de Graaf, C., Stafleu, A., van Osch, M. J., & van der Grond, J. (2005). Functional magnetic resonance imaging of human hypothalamic responses to sweet taste and calories. The American Journal of Clinical Nutrition, 82(5), 1011–1016. https://doi.org/10.1093/ajcn/82.5.1011
    Blogs

    Ook interessant

    Zijn vetten goed voor je?

    Zijn vetten goed voor je?

    De afgelopen decennia is het belang van gezonde vetten vaak tenietgedaan. Vetten hebben wellicht onbewust een één op één relatie gekregen met gewichtstoename. Waarschijnlijk heb je hier zelf ook een mening over ontwikkeld. In deze blog leggen we haarfijn uit hoe het...

    8 Tips voor het Cutten

    8 Tips voor het Cutten

    Indien je er deze zomer strak bij wilt lopen, is het van belang dat je een laag vetpercentage bereikt. Om jouw gewenste vetpercentage te behalen, ben je hopelijk al bezig met de zogenaamde 'cut-periode'. Een periode waarin je er in de basis voor zorgt dat je...

    8 Tips tegen suiker cravings

    8 Tips tegen suiker cravings

    Hoogstwaarschijnlijk heb jij wel al eens een sterke suikercraving gehad. Geen zorgen, dit is volkomen normaal. Suiker voorziet het lichaam namelijk van snelle energie, waar je bijvoorbeeld behoefte aan kan hebben vlak na het sporten. Het grote nadeel hier echter van...

    VOLG ONS ONLINE!
    Betaalmethodes

    © 2021 - Solid Supplements - KvK: 78278090 - BTW: NL230290541B01